Tussen putten en daken

"Bestaat dat echt? Mensen die hun leven op orde hebben en waarbij alles goed gaat? Dat kan toch helemaal niet? Die mensen liegen toch gewoon?"

Op mijn werk kom ik veel mensen tegen die in hun, vaak nog jonge leven, heel veel shit op hun dak gekregen hebben. Mooie mensen, met het hart op de juiste plek, opvallend vaak met een goed stel hersens. Alle kwaliteiten in zich om een mooi en succesvol, in welke vorm dan ook, leven te leiden. Maar door een speling van het lot zijn ze terechtgekomen in een ongezonde omgeving waar hen meer schade aangedaan is dan dat ze de ruimte gekregen hebben om zich te gezond te ontwikkelen.

Verdrietige en boos makende levensverhalen. Verloren vertrouwen in de mensen om hen heen, in de wereld, in zichzelf. Vaak hebben ze al een heel verleden in de hulpverlening. Goede ervaringen en ervaringen waarbij ik me plaatsvervangend schaam onderdeel te zijn van een systeem waarin sommige dingen mogelijk blijken te zijn. Veiligheid is in de psychische hulpverlening een van de belangrijkste elementen die echt op orde moet zijn. Of iemand klaar is om mij te vertrouwen, dat is aan diegene om te bepalen. Maar betrouwbaar zijn, dat is aan mij.

Maar damn, als dat vertrouwen er is, dan is het echt fantastisch om met deze mensen te werken. En als ze dan ergens op hun weg ook nog het vertrouwen in zichzelf weten op te bouwen, dan weet ik iedere keer zelf ook weer even dat de wereld heus wel klopt. Ook al lijkt dat soms totaal niet zo te zijn.

Ik zat met een dame op de grond, met onze ruggen tegen een muur. De wereld was niet lang daarvoor weer even ingestort. Een bekende status waarin haar wereld vaker wel dan niet had verkeerd. Inmiddels was het stof weer wat gedaald en tussen het puin door probeerden we samen wat vooruit te kijken. "Wat is dat dan, alles op orde en alles goed?", vroeg ik. Ze mompelde iets met "nooit meer problemen" en "altijd blij en gelukkig". Ik liet die gedachte even op me inwerken en zuchtte.

Ik geloof niet dat ik gelukkig zou worden van een altijd blij en gelukkig leven zonder problemen. En dit zeg ik vanuit de positie waarin mijn leven een stabiele basis heeft en ik erop durf te vertrouwen dat ik de shit in mijn leven altijd wel op een of andere manier weet te handelen. Een luxepositie, daar ben ik mij iedere dag nog van bewust. Wel één waar ik ook heel hard voor heb gewerkt en die ik bewaak omdat mijn leven er letterlijk van afhangt. Zowel de kwaliteit, als de wil om door te leven.

Gekke omslag eigenlijk. Toen ik zelf nog in het slagveld genaamd mijn leven rondzwierf, keek ik met enige sceptische jaloezie naar mensen waarbij alles van een leien dakje leek te gaan. Waarom lukte hen dat wel en liep ik steeds maar weer tegen die muur op? Zoveel vragen over wat er dan mis was met mij en of het voor mij nu dan te laat was om nog een echt en volwaardig leven op te bouwen. Voornamelijk vragen die me niet direct verder hielpen, weet ik nu. Maar wel vragen die het verlangen tot verandering zichtbaar maakten. Vragen die de wanhoop zo voelbaar maakten dat de keuze voor leven of dood een noodzakelijke werd. En uiteindelijk koos ik het leven. Ook al wist ik nog niet zo goed wat dat nou eigenlijk betekende.

Ik begon antwoorden te zoeken op heel andere vragen. In plaats van kijken naar wat er mis was met mij begon ik aan de strijd om mezelf te durven vragen wat er eigenlijk goed was aan mij. Vragen en vooral antwoorden die ik met moeite mijn strot uit kreeg. Het voelde als kotsen. Met een brok in mijn keel, misselijkheid, spanning in mijn hele lijf, een verlamd gevoel in mijn mond en kaken en tranen in mijn ogen. Maar ik deed het toch. Want die mensen met dat leien dakje vonden ook van zichzelf dat ze van alles goed deden en blijkbaar was dat nodig voor een beetje rust en gemak. Ik begon me te focussen op wat ik nodig had en hoe ik daarin voor mezelf kon zorgen. Mijn eigenwaarde en zelfvertrouwen kwamen langzaamaan in een opwaartse spiraal. Ik begon mezelf op een andere manier te bekijken en me zowaar zelfs steeds een beetje leuker te vinden.

En intussen ging ik steeds meer voelen. Blijheid, maar ook verdriet. Intens genieten, maar ook enorme frustraties. Liefde van atoombomformaat en ook woede op datzelfde niveau. Verbondenheid en eenzaamheid. Ook weer om te kotsen, zo intens. En inmiddels zou ik het allemaal echt niet meer willen missen!

Leven is niet wanneer alles van een leien dakje gaat. Leven is alles over je heen krijgen, van de grootste shit tot gouden bergen. En dat dan allemaal voelen en ervaren. Omvallen of opstijgen. Leven is, met het vertrouwen dat je er ergens ook weer sterker uitkomt, op zoek gaan naar de best haalbare manier om met je problemen om te gaan en dan onderweg ook nog genieten van wat je allemaal tegenkomt. Hulp en troost opzoeken. Liefde aanvaarden. Je rechtvaardigheidsgevoel van de daken schreeuwen. Eerlijk blijven naar jezelf.

Ik weet inmiddels dat op een leien dakje zitten en daar alles vanaf laten glijden eigenlijk net zo min leven is als in de put zitten. In beide gevallen mis je precies alles wat er echt toe doet. Ik heb de chaos inmiddels omarmd, met al het vallen en opstaan en al houden van en weer loslaten. Het leven hoort niet makkelijk te zijn, maar te balanceren tussen de putten en de daken die je laten voelen waarom het het steeds weer waard is om voor dat leven te kiezen. De intense echtheid, met alles erop en eraan. En met het vertrouwen in jezelf dat je alleen maar zult groeien en rijker zult worden door alle ervaringen die het leven je aanbiedt in de ogen te kijken en aan te gaan.

Nu de druk eraf is en mijn basis staat, lijkt me een leven dat op orde is en waarin alles goed gaat alleen nog maar heel leeg en saai.